भारतीय राष्ट्रीय विज्ञान अकादमी

सात जानेवारी हा भारतीय राष्ट्रीय विज्ञान अकादमीचा स्थापना दिवस. विज्ञान शाखा देशाच्या प्रगतीसाठी अत्यंत महत्त्वाची असते. कोणताही देश प्रगतिपथावर जाण्यासाठी तंत्रज्ञानाबरोबरच विज्ञान आणि संशोधन तितकेच महत्त्वाचे असते. याचकरिता या संस्थेची स्थापना झाली. या संस्थेविषयी...

भारतीय राष्ट्रीय विज्ञान अकादमीची (INSA) स्थापना सात जानेवारी १९३५ रोजी भारतात विज्ञानाचा प्रचार आणि मानवतेच्या आणि राष्ट्रीय कल्याणासाठी वैज्ञानिक ज्ञानाचा वापर करण्याच्या उद्देशाने करण्यात आली. उत्कृष्टतेला प्रोत्साहन देणे, मान्यता देणे आणि पुरस्कृत करण्यात अकादमी महत्त्वाची भूमिका बजावते. 'इन्सा'चे एक महत्त्वाचे काम म्हणजे जर्नल्स प्रकाशित करणे, वैज्ञानिक चर्चा आयोजित करणे आणि मोनोग्राफ आणि इतर प्रकाशने प्रकाशित करणे. अकादमी जनजागृती आणि विज्ञानाची समज वाढवते. वैज्ञानिक समुदाय आणि नियोजनकारांमधील दुवा म्हणून काम करून, ती विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाशी संबंधित गंभीर मुद्द्यांवर सरकारला सल्ला देते. अकादमी देशातील आणि बाहेरील शास्त्रज्ञांमधील संवादासाठी एक व्यासपीठ म्हणूनदेखील काम करते आणि पदके/बक्षिसे देऊन आणि संशोधन करण्यासाठी माफक आर्थिक साह्य देऊन उत्कृष्ट तरुण शास्त्रज्ञ, अभियंते आणि तंत्रज्ञांना मान्यता देते. ज्येष्ठ शास्त्रज्ञांना त्यांच्या फेलोशिपसाठी निवडीद्वारे सन्मानित केले जाते. अकादमी विविध पुरस्कार/पदके आणि प्रतिष्ठित संशोधन प्राध्यापक पदेदेखील प्रदान करते. अकादमीच्या निवृत्त फेलोजना वरिष्ठ शास्त्रज्ञ आणि मानद शास्त्रज्ञ योजनांद्वारे पाठिंबा दिला जाऊ शकतो. भारतीय शास्त्रज्ञांना परदेशातील संशोधन संस्थांना भेटी देण्यासाठी आणि परदेशी शास्त्रज्ञांना व्याख्याने/वैज्ञानिक चर्चांसाठी भारतात भेटी देण्यासाठी अकादमीने विविध परदेशी अकादमींसोबत देवाणघेवाण कार्यक्रम सुरू केले आहेत.

(संकलित)