शिवराज्याभिषेक सोहळा : स्वराज्याच्या सुवर्ण पर्वाची ऐतिहासिक आठवण

छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा राज्याभिषेक सोहळा हा महाराष्ट्राच्या इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि अभिमानास्पद दिवस मानला जातो. ज्येष्ठ शुद्ध त्रयोदशी, शके १५९६ अर्थात ६ जून १६७४ रोजी रायगड किल्ल्यावर शिवाजी महाराजांचा विधिवत राज्याभिषेक संपन्न झाला. या ऐतिहासिक सोहळ्यामुळे हिंदवी स्वराज्याला अधिकृत मान्यता मिळाली आणि शिवाजी महाराज "छत्रपती" म्हणून राज्यसिंहासनावर आरूढ झाले. काशीचे विद्वान पंडित गागाभट्ट यांच्या हस्ते वैदिक मंत्रोच्चारात हा सोहळा पार पडला. राज्याभिषेकासाठी देशभरातील मान्यवर, सरदार आणि प्रजाजन उपस्थित होते. या प्रसंगी सुवर्णतुला, धार्मिक विधी आणि भव्य दरबाराचे आयोजन करण्यात आले होते. शिवराज्याभिषेकामुळे स्वराज्याला राजकीय वैधता प्राप्त झाली. परकीय सत्तांविरुद्ध लढून उभे केलेले स्वराज्य एका स्वतंत्र आणि सार्वभौम राज्याच्या रूपात जगासमोर आले. महाराजांनी प्रजाहित, न्याय, धर्मसहिष्णुता आणि सुशासन यांवर आधारित राज्यकारभाराचा आदर्श निर्माण केला. आजही शिवराज्याभिषेक दिन महाराष्ट्रभर उत्साहात साजरा केला जातो. विविध ठिकाणी शिवचरित्र व्याख्याने, मिरवणुका, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि अभिवादन सोहळ्यांचे आयोजन केले जाते. हा दिवस स्वराज्य, स्वाभिमान आणि राष्ट्रप्रेमाची प्रेरणा देणारा म्हणून स्मरणात ठेवला जातो.

-संकलित